Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is bewaard in Mijn studiekeuze.
Deze opleiding kan niet bewaard worden.
Je bent nog niet ingelogd in Mijn studiekeuze. Log in of maak een account aan om jouw opleidingen op te slaan.
Er gaat iets mis, probeer het later nog een keer.

Hoe overheden het maximale uit burgerinspraak kunnen halen

Leerlab Burgerparticipatie in tijden van polarisatie

Opleiding Burgerparticipatie in tijden van polarisatie. Tijdens de opleiding werken deelnemers aan hun organisatieplan voor een burgerparticipatie-initiatief dat bij voorkeur direct aansluit bij hun eigen praktijk.

De opkomst van populistische partijen, de verscherping van het maatschappelijk debat en wispelturig kiesgedrag hebben de aandacht gevestigd op een vermeende kloof tussen burgers en politiek. Als medicijn tegen deze kwaal zijn overheden gaan experimenteren met allerlei vormen van burgerparticipatie als burgertoppen, burgerjury’s, wereldcafé’s en online e-participatie.

In dit leerlab willen we met wetenschappers en deelnemende overheidsprofessionals de uitdagingen die komen kijken bij het organiseren van burgerparticipatie systematisch in kaart brengen. Op basis van cases uit binnen- en buitenland en wetenschappelijke literatuur krijgen deelnemers een overzicht van de geschiedenis van burgerparticipatie en van de verschillende vormen van participatie die gebruikt worden, hun werkwijze en voor- en nadelen. Ook gaan we in op concrete uitdagingen die gepaard gaan met het organiseren van burgerparticipatie. Hoe zorgt men er bijvoorbeeld voor dat een representatieve groep deelnemers bereikt wordt? En wat verklaart waarom het ene initiatief een positievere impact heeft dan het andere? Bij impact kijken we zowel naar de invloed van deelname op de deelnemers zelf als naar de effecten voor de samenleving als geheel. We kiezen daarbij voor een contextuele benadering die nadrukkelijk uitgaat van de aanleiding voor deze initiatieven: Wat is de meerwaarde van burgerparticipatie? Op welke (vermeende) problemen moet het een antwoord bieden? Wat willen we dat burgerparticipatie uiteindelijk realiseert (en wat niet)?

Gedurende de opleiding werken deelnemers aan hun organisatieplan voor een burgerparticipatie-initiatief dat bij voorkeur direct aansluit bij hun eigen praktijk. Daarnaast analyseren zij verschillende casussen die in de loop van de opleiding worden voorgelegd. Voorbeelden van casussen zijn de G1000, Omgevingsplan Flevoland, een internationale jury georganiseerd door de Europese Commissie over de toekomst van het platteland, en de Deense Musicon case waar met co-creatie een betonfabriek omgebouwd werd tot nieuwe buurt. De colleges, casussen en de blauwdruk van een burgerparticipatie-initiatief zorgen ervoor dat de deelnemers na afloop van de cursus concrete handvaten hebben om burgerparticipatie zo optimaal mogelijk in te zetten vanuit hun eigen praktijk.

Programma
Het programma bestaat uit zes bijeenkomsten van ieder zes uur, voor de inhoud van deze programma's zie de informatie onderaan deze pagina. Gegeven de corona-pandemie gaan we er vooralsnog van uit dat deze bijeenkomsten online plaatsvinden, tenzij de situatie te zijner tijd het mogelijk maakt om fysieke bijeenkomsten te hebben. Bekijk het uitgebreidere programma onderaan deze pagina.

Betrokken docenten

Prof. dr. Dave Huitema
 is Hoogleraar Milieubeleid, en werkzaam aan de Open Universiteit en de Vrije Universiteit Amsterdam. Specifiek op gebied van burgerparticipatie heeft hij diverse burgerjury's georganiseerd over waterbeheer en omgevingsbeleid (Flevoland, Utrecht, Lelystad, Brussel) en daarbij intensief nagedacht over hoe dit op integere wijze te doen. Af en toe heeft hij wakker gelegen over de diverse dilemma's die dit oproept.

Dr. Jasper Muis is als universitair docent verbonden aan de afdeling Sociologie van de Vrije Universiteit te Amsterdam. Hij promoveerde in 2012 cum laude op zijn proefschrift over de opkomst van Pim Fortuyn. Zijn onderzoek naar rechts-populistische politieke partijen en (online) protestbewegingen spitst zich toe op de rol van het publieke debat. Hierbij richt hij zich zowel op oude als nieuwe media als Facebook en Twitter.

Dr. Vinitha Siebers is organisatiepsycholoog en werkt als consultant voor GalanNXT. In 2020 promoveerde zij bij de Vrije Universiteit Amsterdam op een proefschrift over burgerparticipatie binnen lokale overheden. Haar ervaringen op nationaal en internationaal gebied over burgerparticipatie in combinatie met haar ervaringen als docent maakt dat ze actief en met oog voor de praktijk naar gepaste oplossingen zoekt.

Dr. Peer Smets is sociaal- en cultureel antropoloog en werkt bij de afdeling Sociologie aan de Vrije Universiteit. Onder meer deed hij onderzoek naar burgertoppen als de G1000 die als middel gebruikt worden om de participatie van burgers te vergroten.

Dr. Marc van de Wardt is socioloog en politicoloog en als universitair hoofddocent verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij doet onder meer onderzoek naar de electorale competitie tussen flank- en middenpartijen, de opkomst van nieuwe partijen en de politieke ondervertegenwoordiging van vrouwen, etnische minderheden en lager opgeleiden.

Wout van der Heijden is oprichter van het bedrijf Kickstart. Kickstad is een voorloper op gebied van online e-participatie en voert grote hybride participatietrajecten voor gebiedsontwikkelingsprojecten als Hembrug Zaandam, het Stationsgebied in Leiden en ZOHO Rotterdam waar online en offline participatie gecombineerd worden.

David Bos
is opgeleid als politicoloog. Bij ProDemos voerde hij de jaarlijkse Monitor Burgerparticipatie uit en ontwikkelde hij Participatiewijzer.nl. Als organisatieadviseur deed hij onderzoek naar de toepassing van de participatieladder in de gemeente IJsselstein en was hij kennismakelaar binnen de Democratic Challenge. Vanaf 2018 werkt David als participatieadviseur bij de Gemeente Den Haag in het innovatieteam Haags Samenspel. Hij ontwerpt participatieprocessen voor diverse projecten (zoals wijkbudgetten, wijkagenda's, herinrichtingen, gebiedsontwikkelingen) en ontwikkelt daarbij de online én offline tools die nodig zijn. Daarbij maakt hij gebruik van het open source platform OpenStad.  

Meer informatie over deze opleiding
Resultaat
Data, kosten en contact

Bijeenkomst 1: Op welke onvrede proberen burgerfora antwoord te bieden?

-    Kennismaking en introductie
-    Wat zijn de vermeende problemen waar de democratie mee kampt (polarisatie, populisme en participatie-elite)?
-    Hoe komen deze problemen binnen de gemeentes/werkpraktijk van de deelnemers tot uiting?
-    Op welke manier kan burgerparticipatie een antwoord bieden op deze problemen?

Bijeenkomst 2: Geschiedenis van burgerparticipatie in internationaal vergelijkend perspectief

-    Definitie van het begrip burgerparticipatie en bespreking van de verschillende vormen (van inspraakavond tot burgertop).
-    De geschiedenis van burgerparticipatie in internationaal-vergelijkend perspectief.
-    Op basis van onderzoek en casuïstiek wordt deelnemers een systematisch raamwerk geboden over hoe burgerparticipatie te organiseren. Wat werkt wel en niet?
-    Casus: Musicon, ombouwen van een fabriek tot woonwijk door middel van co creatie in Denemarken

Bijeenkomst 3: Praktische handvatten bij het organiseren van burgerparticipatie

-    Uitdagingen die komen kijken bij het organiseren van verschillende vormen van burgerparticipatie (bijv. burgertoppen, inspraakavonden, wereldcafés en burgerberaden).
o    Formuleren van vraagstelling
o    Selectie van representatieve groep deelnemers
o    Informeren en voorbereiding van deelnemers
o    Samenwerking tussen burgers, politici, ambtenaren en experts
o    Rol van de moderator
o    Betrekken van alle deelnemers
o    Besluitvorming

Bijeenkomst 4: Impact van burgerparticipatie

-    Doelen die met burgerparticipatie bereikt worden (bijv. raadplegen, adviseren, coproduceren meebeslissen, activering, integratie, bruggen slaan, benaderen van groepen in de marge)?
-    Monitoren van doelen
-    Gastspreker: een opdrachtgever van een burgerforum dat in het verleden heeft plaatsgevonden reflecteert op het gehele proces (van organisatie tot beleidsimpact) en deelt tips and tricks. TBA.

Bijeenkomst 5: Organisatie en impact van burgerjury’s

-    Definitie en introductie van burgerjury’s (participatievorm waar ongeveer 20 burgers een beleidsadvies geven)
-    Wat zijn de kenmerken, antecedenten en afwegingen die een organisator van burgerjury’s moet maken?
-    Wat is het effect van deelname aan burgerjury’s op deelnemers? Neemt het politiek cynisme erdoor af?
-    Casussen: Omgevingsplan Flevoland, Kaderrichtlijn Water Rijn Midden, en de Kromme Rijn in Utrecht, en een internationale jury voor de Europese Commissie gericht op de toekomst van het platteland
-    Interactieve sessie waarbij deelnemers zich in groepjes buigen over een aantal vragen van de docent

Bijeenkomst 6: Digitale vormen van burgerparticipatie

-    Welke kansen bieden het internet en sociale media op gebied van burgerparticipatie?
-    Hoe kunnen verschillende groepen bereikt worden?
-    Hoe kan omgegaan worden met polarisatie op sociale media?
-    May-Britt Jansen en David Bos, participatie-experts van de gemeente Amsterdam en Den Haag, vertellen over de kracht van online participatie. Ze reflecteren op het gehele proces - van probleemdefinitie, keuze van de juiste (online) tools tot beleidsimpact – en delen tips en tricks.
-    Afronding en reflectie op leerdoelen

  • Bijeenkomst 1 en 2

    Bijeenkomst 1: Op welke onvrede proberen burgerfora antwoord te bieden?

    -    Kennismaking en introductie
    -    Wat zijn de vermeende problemen waar de democratie mee kampt (polarisatie, populisme en participatie-elite)?
    -    Hoe komen deze problemen binnen de gemeentes/werkpraktijk van de deelnemers tot uiting?
    -    Op welke manier kan burgerparticipatie een antwoord bieden op deze problemen?

    Bijeenkomst 2: Geschiedenis van burgerparticipatie in internationaal vergelijkend perspectief

    -    Definitie van het begrip burgerparticipatie en bespreking van de verschillende vormen (van inspraakavond tot burgertop).
    -    De geschiedenis van burgerparticipatie in internationaal-vergelijkend perspectief.
    -    Op basis van onderzoek en casuïstiek wordt deelnemers een systematisch raamwerk geboden over hoe burgerparticipatie te organiseren. Wat werkt wel en niet?
    -    Casus: Musicon, ombouwen van een fabriek tot woonwijk door middel van co creatie in Denemarken

  • Bijeenkomst 3 en 4

    Bijeenkomst 3: Praktische handvatten bij het organiseren van burgerparticipatie

    -    Uitdagingen die komen kijken bij het organiseren van verschillende vormen van burgerparticipatie (bijv. burgertoppen, inspraakavonden, wereldcafés en burgerberaden).
    o    Formuleren van vraagstelling
    o    Selectie van representatieve groep deelnemers
    o    Informeren en voorbereiding van deelnemers
    o    Samenwerking tussen burgers, politici, ambtenaren en experts
    o    Rol van de moderator
    o    Betrekken van alle deelnemers
    o    Besluitvorming

    Bijeenkomst 4: Impact van burgerparticipatie

    -    Doelen die met burgerparticipatie bereikt worden (bijv. raadplegen, adviseren, coproduceren meebeslissen, activering, integratie, bruggen slaan, benaderen van groepen in de marge)?
    -    Monitoren van doelen
    -    Gastspreker: een opdrachtgever van een burgerforum dat in het verleden heeft plaatsgevonden reflecteert op het gehele proces (van organisatie tot beleidsimpact) en deelt tips and tricks. TBA.

  • Bijeenkomst 5 en 6

    Bijeenkomst 5: Organisatie en impact van burgerjury’s

    -    Definitie en introductie van burgerjury’s (participatievorm waar ongeveer 20 burgers een beleidsadvies geven)
    -    Wat zijn de kenmerken, antecedenten en afwegingen die een organisator van burgerjury’s moet maken?
    -    Wat is het effect van deelname aan burgerjury’s op deelnemers? Neemt het politiek cynisme erdoor af?
    -    Casussen: Omgevingsplan Flevoland, Kaderrichtlijn Water Rijn Midden, en de Kromme Rijn in Utrecht, en een internationale jury voor de Europese Commissie gericht op de toekomst van het platteland
    -    Interactieve sessie waarbij deelnemers zich in groepjes buigen over een aantal vragen van de docent

    Bijeenkomst 6: Digitale vormen van burgerparticipatie

    -    Welke kansen bieden het internet en sociale media op gebied van burgerparticipatie?
    -    Hoe kunnen verschillende groepen bereikt worden?
    -    Hoe kan omgegaan worden met polarisatie op sociale media?
    -    May-Britt Jansen en David Bos, participatie-experts van de gemeente Amsterdam en Den Haag, vertellen over de kracht van online participatie. Ze reflecteren op het gehele proces - van probleemdefinitie, keuze van de juiste (online) tools tot beleidsimpact – en delen tips en tricks.
    -    Afronding en reflectie op leerdoelen

Contact en meer informatie

Praktische vragen

Neem contact op met Bureaumanager Brigitte Schouten via VU.sog@vu.nl. Of bel ons op: 020-5987497 (op werkdagen tussen 9.00 en 17.00).

Deze opleiding incompany volgen?

Deze opleiding kan ook op locatie verzorgd worden en/of toegespitst worden op jouw wensen. Heb je hier interesse in, neem dan contact op met Eveline de Bruin, e.de.bruin@vu.nl, 020-5982252.

Volg de VU School of Governance op social media

Contactpersoon